CONCEPT

شناخت تفاوت یشم و زمرد

آموزش
تفاوت یشم و زمرد

 تفاوت یشم و زمرد

تفاوت یشم و زمرد چیست و چگونه می توان آن ها را از یکدیگر تمیز داد ؟ سنگ زمرد و یشم هر دو سبز رنگ هستند. به همین دلیل تتشخیص آن ها از یکدیگر برای افراد مبتدی کار دشواری است و اغلب حرفه ای ها از عهده آن بر می آیند. در این مطلب شما را با مواردی آشنا می کنیم که به کمک آن ها بتوانید به راحتی به تفاوت یشم و زمرد پی ببرید. پس با بررسی جوانب مختلف این دو سنگ زیبا و گرانبها با آکادمی کانسپت همراه باشید.

 

 شناخت یشم و زمرد

تفاوت یشم و زمرد در جواهرات به عوامل زیادی خلاصه می شود که در این مقاله به آن ها می پردازیم. یشم و زمرد دو سنگ گرانبها و کمیاب در طبیعت هستند که از ارزش و جایگاه بسیار ویژه ای در صنعت طراحی جواهرات برخوردار هستند. علاوه بر تفاوت ها بهتر است به یک ویژگی مشترک در آن ها نیز اشاره کنیم که موجب می شود تشخیص آن ها توسط افراد تازه وارد و مبتدی دشوار شود و آن هم رنگ است. یشم و زمرد هر دو دارای رنگ سبز هستند و درخششی بی نظیر دارند. در انتهای این مطلب به خوبی با تفاوت یشم و زمرد آشنا خواهید شد.

 

یشم

سنگ یشم ( جید ) نامی است که میان دو کانی متعدد مشترک است , نفریت یک سیلیکات منیزیم و کلسیوم و جادئیت یک سیلیکات آلومینیوم و سدیم . در سال های بسیار دور از خاصیت سنگ یشم برای رابطه با عالم کیهانی و یا این که چه بسا طبابت هم بهره گرفته میشد . این کانی با ساختار بلوری درهم پیچیده و متصل به یکدیگر باعث شده تا در حکاکی و کاروینگ مطلوب باشد و در رنگهای کیفیت بالا ارزش سنگ یشم اصل ارزش بالاتری داشته باشد . اما سوال این جاست که ارزش سنگ یشم اصل چه طور انتخاب می شود؟ گونه های سنگ یشم چه است و منابع آن در عالم به چه صورت می باشند؟ تاریخچه سنگ جید به چه شکل است؟ روش تشخیص سنگ یشم اصل از بدل چه گونه است؟ خاصیت سنگ یشم در چاکرا درمانی چیست؟ با خواندن ادامه مطلب علاوه بر رسیدن به جواب این سوالات می توانید به جوانب مهمی از تفاوت یشم و زمرد دست پیدا کنید.

تفاوت یشم و زمرد

ریشه اسم یشم ( جید )  چیست ؟

وقتی که آمریکای مرکزی و جنوبی بوسیله اسپانیا تصرف شد این اسم از کلمه و واژه اسپانیولی Piedra de jada در معنای “ سنگ افسردگی ” دریافت شد . در لهجه چینی هم معنی آنYU”   ” خوانده می شود که همگانی نیست . در بین چینی ها ضرب المثل معروفی وجود دارد که می گوید : ” طلای سنگی گرانبهاست اما یشم بی بها ” . معنای این ضرب المثل زیبا این است که نمی توان برای یشم قیمتی در نظر گرفت.

از یشم یا همان سنگ نفریت نفریت در دوران باستان و ماقبل تاریخ به جهت داشتن سختی بالا همچون استیل تحت عنوان سلاح و ابزار شمشیر تیز و جنگی به کارگیری می‌شد که به همین جهت در مشرق زمین به “ سنگ تبر ” پر اسم و رسم بود . در موزه های مطرح جهان ابزار آلات و شمشیر هایی وجود دارند که از یشم در ساخت آن ها استفاده شده است.

 

تاریخچه سنگ یشم

در مشرق زمین سنگ یشم سبز همواره معنایی عرفانی داشته تا جایی که اولی حکاکی های یافت شده روی یشم مرتبط با دوران نوسنگی بوده است . بیشتراز پنج هزار سال قبل از به دنیاآمدن چینی ها از سنگ یشم به دلیل رنج مطلوب از آن در مجسمه سازی و ابزار و جواهرات به کار گیری می کردند .

در واقع از آنجایی که سنگ جید دارنده رنگهای مختلف و همینطور بعداز جلا زدن دارنده جلا و درخشانی خاصی پیدا می نماید در جواهر سازی چه تحت عنوان دستبند و مهره به کارگیری می‌شد . حکاکی روی سنگ یشم در هر فرهنگی معنای متمایز دارااست  و نمی توان یک معنای واحد برای آن در نظر گرفت. به طور مثال مسلمان ها آیات کتاب آسمانی خود یعنی قرآن را روی آن حکاکی می کردند و در مکزیک و آمریکای جنوبی رده ویژه ای داشت و آن را علامت آب و معاش می پنداشتند . در چین هم از گونه های گوناگون سنگ یشم به مراد شانس عالی , ارتفاع قدمت و عشق و علاقه به کارگیری میشد .

 

 

تاریخچه سنگ یشم در کشور ایران

سنگ جید یا یشم یک کالای وارد شده بود و گواه از رابطه مطلوب بین کشور ایران و چین دربین قرن ۱۴ تا ۱۷ میلادی داشت که مثال پر اسم و رسم آن پسری سنگیست که در گیلان یافت شده‌است . در تخت جمشید هم جامی اساس دار از یشم با کتیبه ای با اسم خشایارشاه پیدا شد که روی کناره آن دوازده رمز قو حکاکی شده‌است . از هزار سال قبل از میلاد مسیح تا همین دوران معاصر یشم سین کیانگ ( که تا قبل از این قسمتی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران بود ) , معروفترین , شایسته ترین و اصلی ترین مکان یشم عالم می بوده است در حالی که در کشور ایران این کانی گوهرهای بخش اعظمی زیرا زمرد , مروارید و یاقوت … را تحت عنوان خویش داشت , در چین این یشم سین کیانگ بود که مورد طلب خرد و کلان قرار داشت.

از خویشاوندان های سلطنتی تا هر فردی که بضاعت و توان مالی داشت در پی به دست آوردن قطعه از یشم = نشانه پردیس می بوده است و این یکی از دلایل بسیار مهمی بوده است که چینیان دیده طمع به میهن بزرگ و ثروتمند سین کیانگ داشتند ; و از برای به دست آوردن آن جانفشانیها کردند. امروزه هم یشم از ارزش بسیار بالایی برخوردار است و از مواردی که می توان در خصوص تفاوت یشم و زمرد دانست محل و معادن آن است.

 

اشکال سنگ یشم

بطور کلی یشم دو مجموعه یشم جادئیت  (Jadeite ) و نفریت Nephrite )  ( که دسته ارزان یشم و از مجموعه هورنبلند است قسمت بندی میشوند . یشم به رنگهای سبز , سیاه , بنفش , سرخ , اسطوخودوسی و آبی‌رنگ موجود است . البته بیاییم در بالا با خصوصیات این مدل کانی بیشتر آشنا شویم .

تفاوت یشم و زمرد

خصوصیات سنگ یشم جادئیت چیست؟

این کانی تا گذشته از سال ۱۷۵۰ در چین ناشناخته بود . اسم جادئیت   ( Jadeite ) از  (Jade) مشتق شده‌است و نوعی پیروکسین اشباع شده از سیدیم و آلومینوم با فرمول شیمیایی [NaAl[Si2O6 میباشد و درواقع گرانبها ترین مدل بلورهایی با ساختار داخلی درهم تنیده میکروکریستالین است .

سنگ یشم جزو سخت ترین سنگ های ارزشمند و گرانبها محسوب می شود و این میزان سختی دربین ۶٫۵ تا ۷ در مقیاس ماوس بوده و داری کلیواژ ناقص با فرم شکستگی آن سوزنی صورت و آسیب پذیر است که‌این نقاط شکستگی مبهوت بوده اما درصورت جلا دارنده درخششی روغنی یا این که مرواریدی می شود که در آموزش طراحی طلا و جواهر در کانسپت نحوه جلا دادن با سنگ یشم آموزش داده می شود و علاقه مندان می توانند با حضور در دوره های آموزشگاه طراحی طلا و جواهر اصول طراحی با نواع سنگ ها را آموزش ببینند. 

 

اشکال رنگ در سنگ یشم جادئیت چیست؟

تنوع رنگ در یشم جادئیت بالاست و به رنگهای سیاه , سبز , سپید , زرد رنگ , قهوه ای و چه بسا زردرنگ به چشم میخورد . جادئیت با رنگ سبز زمردی و نصفه واضح به یشم سلطنتی هم پر اسم و رسم است و در برمه موجود هست . میزان کم کروم سبب رنگ سبز می شود .

رنگهای قرمز‌رنگ تا نارنجی رنگ آن مرهون لکه های اکسید آهن در ترک ها هست . مثلا جادئیت اسطوخودوسی به وسیله منگنز رنگ شده‌است و در جادئیت باکیفیت ذیل مرجع نور  این رنگ بصورت زمردی پدیدار شده و بها آن را دوچندان بالا میبرد .

یشم گران بها سپید رنگی است که به یشم ختن نیز مشهور هست و در چین به آن ” دمبه گوسفند ” میگویند , از قیمت والایی شامل است از آنرو که یک رنگ سپید دلنشینی دارااست و نیز جلایی چرب است . جادئیت اکثر وقت ها بصورت کابوشن ( ۱۴*۱۰ میلیمتر ) تراشیده میشود . پدیده چندین رنگی و همینطور پراکندگی نور و روشنایی را ندارد و میزان ضریب باخت نوروفروغ آن فی مابین ۱٫۶۵۴ تا ۱٫۶۶۷ کی می‌باشد . به طور کلی می توان آن را نصفه روشن تا اوپاک در نظر گرفت .

 

 

اشکال کیفیت راف جادئیت

امپریال جادئیت : که همانگونه از اسمش پیداست به یشم سلطنتی و کیفیت بالا ترین آن دارای اسم و رسم است و داری رنگ سبز براق با خلوص بالا است و در قطعات کوچک به کار گیری می شود .

جادئیت تجارتی : که در حکاکی در نگین گردن آویز یا این که شی ءها زینتی کاربرد دارااست .

جادئیت : از آن در حجاری یا این که تراش مجسمه ها و غیره به کارگیری می شود .

 

کیفیت جادئیت یشم

کیفیت جادئیت را با بهره گیری از ثبت چکیده و بهسازی می توان ارتقا اعطا کرد . از دید کیفیت رنگ و ساختار سنگ جادئیت به یک‌سری جور قسمت بندی می شود :

جادئیت گونه A :  اکثر وقت ها به دلیل ساختار و رنگ نه چندان عالی قیمت فرآوری و بهسازی نداشته و تنها در تراز آن واکس زردرنگ تزریق کرده و شفافیت و رنگ آن بهبود متعددی میابد .

جادئیت نوع  : C این گونه به طور معمول بصورت صنعتی رنگ می‌شوند . در بهسازی گونه قرمز رنگ جادئیت قرمز رنگ آن را حرارت دهی می نمایند البته ریسک آن بالاست و ممکن است چه بسا شفافیت نخستین آن از در میان رفته و به رنگ قهوه ای مرده تبدیل شود . تفاوت یشم و زمرد در نوع بهبود دهی و حرارت دهی نیز محسوب می شود .

جادئیت نوع B – C  : در این مدل از دو روش بالا مصرف شده و نیز بشکل صنعتی رنگ شده و آن گاه به آن تزریق می نمایند .

جادئیت مدل  : D این نوع مانند سنگ اوپال بصورت دوبلت ساخته می شود و بخش بالایی و نما را جادئیت و زیر آن را پلاستیک می‌گذارند .

 

معادن جادئیت در دنیا

کیفیت بالا ترین مدل یشم جادئیت در برمه میانمار است و از معادن اصلی و اقتصادی یشم سبز در شمال برمه می توان اشاره نمود . جیدهای این حیطه بر اثر فشار فراوان قله کوه های هیمالیا تشکیل می گردند و متامورفیزه گردیده اند . ذخایر ثانویه هم میان لایه هایی از سنگهای رسوبی تشکیل‌شده از کنگلمرا و ماسه سنگ در بستر رودخانه موجود است .

مقدار قلوه سنگهای جادئیت در اینجا ممکن است درحد شن ریزه یا این که تخته سنگهای یک‌سری تُنی و زیاد بزرگ هم باشد . با وجود در اختیار گرفتن شدید دولت برمه با اینحال بیشتر این یشم ها به چیانگ مای چین قاچاق یا این که تایلند قاچاق و درآنجا داد و ستد میگردند . در دیگر نقاط جهان می شود به ایالات متحده ( کالیفورنیا ) , ژاپن , گواتمالا و CIS اشاره نمود .

 

زمرد 

پس از اینکه به ویژگی ها و خصوصیات سنگ یشم اشاره کردیم نوبت به بررسی سنگ زیبای زمرد که یکی از محبوب ترین و همچنین با ارزش ترین سنگ های قیمتی در جهان است می رسد. با خواندن ادامه مطلب بهتر به تفاوت یشم و زمرد پی خواهید برد.

سنگ زمرد با کالا سیلیکات آلومینیوم و بریلیوم و از گونه سبز بریل با سختی 7 . 5 – 8 در مقیاس موس است . این گوهرسنگ در کلمبیا , برزیل , روسیه و افغانستان یافت می شود . این گوهر همواره در فرهنگهای متفاوت الهام بخش بوده و از خواص سنگ زمرد نیز برای بعضی بیماری ها نظیر صرع به کارگیری می شده و بطور کلی در پیشین از خواص زمرد به عنوان تجویز دارو به کارگیری می شد!

تفاوت یشم و زمرد

نام زمرد به چه معناست ؟

سنگ زمرد به معنای سبز است و نام آن از واژه یونانی “ اسماراگودس (Smaragdos ) ” گرفته شده که برخی نیز میگویند از زبان فارسی نشات گرفته شده است . در گذشته همگی بلورهای سبز رنگ را زمرد می خواندند . اولین اشاره به آن در ادبیات غربی , از ارسطو است .

او طرفدار بزرگ سنگهای قیمتی بوده و راجع به خواص سنگ زمرد نوشته است که همراه داشتن این گوهر , قدرت حضور در سخنرانی ها و در تجارت را افزایش می‌دهد , منجر موفقیت در دادرسی می شود , به حل و فصل پرونده ها امداد می‌نماید و ادب و تسلی خاطر می بخشد .

 

تاریخچه سنگ زمرد چیست؟

در بین سنگهای قیمتی بریل , سنگ زمرد از پیشینه تاریخی بالایی شامل است ; شواهد فروش آن در بازارهای بابل در چهار هزار سال پیش از به دنیا آمدن موجود است . این گوهرسنگ بیش تر از شش هزار سال در اکثر زمان ها فرهنگ وتمدن های عالم یونان باستان و جمهوری اسلامی ایران منشاء کشش و احترام بوده است .

این سنگ به دلیل زیبایی و توان معنوی در میان همگی ادیان دارای اهمیت مقدس شمرده میشد رنگ سبز رنگی مقدس در فرهنگها و مذهبها گوناگون مانند اسلام بوده و چه بسا کلیسای کاتولیک هم از آن تحت عنوان والاترین رنگ مذهبی یاد نموده است . از خاصیت زمرد از نظر فیزیکی هم به کار گیری میشد و به سنگ مطالعه پر اسم و رسم بود چون در قبل پیشین از این که عدسی و عینک غلو کشف شود از نوع واضح این گوهر برای مطالعه و دیدن اشیاء کوچک کمک گرفته می شد.

آزتک ها و اینکاها ( خویشاوندان هایی در آمریکای جنوبی ) آن را می پرستیدند و چه بسا از خاصیت سنگ زمرد از لحاظ دارویی فایده می بردند . بعداز تنزل فرهنگ وتمدن اینکاها , معدن های این گوهرسنگ از یاد رفت تا این که با کشف معادن تازه در قرن 16 میلادی مجدد استخراج آن آغاز شد .

 

 

اولین ذخایر کشف شده زمرد در دنیا کدامند؟

کشف ذخایر سنگ یک سری معدن کنار دریای سرخ در مصر بود , دارای اسم و رسم به معادن کلئوپاترا . بیشترین زمرد های بکار رفته شده در جواهرات سابق از این معادن به دست می آمدند . مکان این معادن در قرن ها وسطی به طور کامل گم شده بود .

این معادن تا سال ۱۸۱۸ مورد اکتشاف دوباره قرار نگرفته بودند , تاهنگامیکه کالیود از سمت نایب شاه مصر برای جستجوی آن‌ها مامور شد و بالاخره معادن کهن را یافت . معادن در کوه پایه های جبل سیکائیت و جبل زوبارا در اتباعی شمالی و موازی دریای سرخ می‌باشند . در قرن 19 معدن دارای اسم و رسم کلئوپاترا نسبتاً به پایان رسید .

او‌لین نوع استخراج شده به دست مصریان به زمان بطلمیوسی ( ۳۳۰ – ۳۲۳ قبل از میلاد مسیح ) گشوده میشود , ولی اشیایی پیدا شده‌است که به رامسس دوم ( ۱۳۰۰ قبل از میلاد مسیح ) یا این که چه بسا قبلی از آن بر می‌شود . تصور می شود گنجینه های زمرد مغول , عثمانی و اهل ایران از معادن خاوری به دست می آمدند که در واقع از پنج شیر افغانستان بوده است .

 

ویژگی ها کانی شناسی زمرد چیست؟ 

بلور سنگ زمردسنگ زمرد یک کانی با مشقت 7 . 5 تا 8 در مقیاس موس و وزن منحصربه‌فرد 2 . 68 تا 2 . 78 است و از این حیث استحکام آن سختی از کریستال کوارتز می‌باشد . از دید شیمیایی هم با ادغام شیمیایی Be3Al2 ( SiO3 ) 6 دربردارنده 67 % سیسلیس , 19 % آلومینیوم و 14 % بریلیوم بعلاوه موادتشکیل دهنده آلکالی است .

بیشتر بلورهای آن دارنده ناخالصی , ترکهای داخلی , کانی های مهمان و مایعات , حباب های گاز بوده و رنگ سنگ در صورت ارتقاء آن ها متحیر می شود . گوهرشناسان این ناخالصی ها را  باغچه می نامند . این خصوصیات به ما امداد می کند تا توسط ابزار گوهرشناسی زمرد اصل را از گونه بدل و تصنعی تشخیص دهیم .

 

طرز تشکیل و استخراج زمرد چه‌گونه است؟ 

ساختار کریستال زمردتشکیل بلور زمرد فرآیندی آرام و طولانی است همانند کانی های دیگر این گوهرسنگ هم از مواد مذاب باطن زمین و پایین فشار و حرارت بالا به‌وجود میاید که می توان آنان را در گرانیتها , پگماتیت ها ( پسمانده ماگما ) , شیست ها و نهشته های آبرفتی پیدا کرد .

برعکس سنگ جواهر یاقوت کبود و یا این که روبی , اهمیت استخراج زمرد در معادن ثانویه ذیل بوده و به طور معمول از ذخایر نخستین در شیارها , رگه و شکافها صورت می‌گیرد و مستقیما از سنگ مادر دربردارنده آن انجام می شود .

 

 

رنگ زمرد چه گونه است؟ 

زمرد به رنگ سبز با دامنه ای از سبز مایل به زردرنگ تا سبز مایل به آبی رنگ دیده می شود اما شایسته ترین رنگ آن اشباع شده از سبز سیر خالص با تُن رنگی تیره هست . این گونه رنگ چه بسا درصورتی که ناخالصی آن دوچندان باشد از نوع سبز روشن آن گران بها تر خواهد بود. زمرد روشن ارگانیک که یکی‌از چهار گوهرسنگ گرانبهاست و با رنگ سبز زیبایش با‌یقین مشهورترین عضو خانواده بریل است .

دیگر رنگهای بریل هم بها گوهری دارا‌هستند مثل آکومارین ( آبی رنگ ) , هلیدور و بریل طلایی ( رنگ زرد ) , مورگانیت ( صورتی ) , بیگسبیت ( قرمز رنگ ) و گوشنیت ( بیرنگ ) . رنگ سبز عمیق زمرد وام دار حضور اندازه ناچیزی از فلزات رنگ زا کرومیوم و یا این که وانادیوم است . تا پیشین از سال 1963 میلادی تصور میشد که رنگ سبز آن صرفا بخاطر وجود کروم است تا این‌که معدنی از آن در برزیل یافت شد که وانادیوم هم در آن تماشا می‌شد . همان طور که ملاحظه می کنید تفاوت یشم و زمرد در فاکتورهای مختلف است.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments